నేలకొండపల్లి బౌద్ధ స్థూపం: అంతర్జాతీయ బౌద్ధ ఉత్సవం

ప్రశాంతమైన సాయంత్రం. ప్రాచీన స్థూపం చుట్టూ కాషాయ వస్త్రాల్లో భిక్షువులు కూర్చుని ధ్యానం చేస్తున్నారు. ఖమ్మం జిల్లాలోని నేలకొండపల్లి బౌద్ధ స్థూపం వద్ద మంగళవారం ఇలాంటి అరుదైన దృశ్యమే కనిపించింది. ఇక్కడ అంతర్జాతీయ బౌద్ధ ఉత్సవం జరిగింది.

బౌద్ధ భిక్షువు సిద్ధ రక్కిత ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించారు. వివిధ దేశాల నుంచి వచ్చిన 15 మంది భిక్షువులు పాల్గొన్నారు. ప్రపంచ శాంతి కోసం ప్రార్థనలు, ధ్యాన కార్యక్రమాలు జరిగాయి. కరుణ, మానవత్వం, సోదరభావం అనే బౌద్ధ సూత్రాలను చాటిచెప్పడమే ఉత్సవ లక్ష్యమని నిర్వాహకులు తెలిపారు.

ముఖ్య అతిథులుగా ఖమ్మం జిల్లా కలెక్టర్ దివాకర, రాష్ట్ర సమాచార కమిషనర్ పి.వి. శ్రీనివాసరావు, రాష్ట్ర వారసత్వ శాఖ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ అర్జున్ రావు కుతాండి, ప్రకృతి వైద్య నిపుణుడు డాక్టర్ రామచంద్రరావు హాజరయ్యారు.

శాంతి సందేశం, వారసత్వ రక్షణ

బౌద్ధ తత్వం శాంతి, సామరస్యం, పరస్పర అవగాహనకు ఎంత ముఖ్యమో అతిథులు తమ ప్రసంగాల్లో వివరించారు. అదే సమయంలో చరిత్రాత్మక, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవాల్సిన అవసరాన్ని కూడా నొక్కిచెప్పారు.

నేలకొండపల్లి తెలంగాణలోని ప్రసిద్ధ బౌద్ధ క్షేత్రాల్లో ఒకటిగా పేరుపొందింది. శతాబ్దాల క్రితం ఇక్కడ బౌద్ధ సంస్కృతి వర్ధిల్లిందని చరిత్ర చెబుతుంది. ఇలాంటి ప్రాంతాలు మన గతాన్ని ఈ తరానికి చూపించే సజీవ సాక్ష్యాలు. మరిన్ని తెలంగాణ విశేషాల కోసం తెలంగాణ విభాగం చూడండి.

ఉత్సవం సందర్భంగా ఈ ప్రదేశాన్ని బౌద్ధ పర్యాటక సర్క్యూట్‌లో భాగంగా అభివృద్ధి చేసే అంశంపై కూడా చర్చ జరిగింది. సమీపంలోని బాలసముద్రం చెరువుతో కలిపి సమగ్ర పర్యాటక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దాలనే ప్రతిపాదనలు పరిశీలనలో ఉన్నాయి. అయితే ఇవి ఇంకా ఖరారు కాలేదని నిర్వాహకులు చెప్పారు.

పర్యాటకానికి కొత్త అవకాశాలు

బౌద్ధ పర్యాటకానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెద్ద మార్కెట్ ఉంది. శ్రీలంక, థాయ్‌లాండ్, జపాన్ వంటి దేశాల నుంచి యాత్రికులు భారతదేశంలోని బౌద్ధ క్షేత్రాలను సందర్శిస్తుంటారు. సరైన రహదారులు, వసతి, సమాచార కేంద్రాలు ఉంటే నేలకొండపల్లి లాంటి ప్రదేశాలకు కూడా ఎక్కువ మంది వచ్చే అవకాశం ఉంది.

పర్యాటకం పెరిగితే స్థానికులకు చిన్న వ్యాపారాలు, గైడ్ ఉద్యోగాలు, హస్తకళలకు ఆదాయం వస్తాయి. అయితే అభివృద్ధి పేరుతో ప్రాచీన స్థూపానికి నష్టం జరగకుండా జాగ్రత్త తీసుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యం.

బౌద్ధ స్థూపం అంటే బుద్ధుడి అవశేషాలు లేదా పవిత్ర స్మృతులను భద్రపరిచే నిర్మాణం. భక్తులు స్థూపం చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తూ ప్రార్థనలు చేయడం ఆనవాయితీ. తెలుగు నేలపై అమరావతి, నాగార్జునకొండ, ఫణిగిరి వంటి అనేక బౌద్ధ కేంద్రాలు ఉన్నాయి, వాటి సరసన నేలకొండపల్లిని కూడా చెప్పుకోవచ్చు.

ఇలాంటి ఉత్సవాల్లో విద్యార్థులు, స్థానికులు పాల్గొంటే వారసత్వం పట్ల ఆసక్తి పెరుగుతుంది. పాఠశాలలు చరిత్ర పాఠాలను ఇలాంటి ప్రదేశాల సందర్శనతో కలిపితే పిల్లలకు మరింత సులభంగా అర్థమవుతుంది. సందర్శకులు స్థూపాన్ని తాకకుండా, చెత్త వేయకుండా జాగ్రత్తగా ఉండటం కూడా అందరి బాధ్యత.

ఖమ్మం జిల్లా చరిత్రలో బౌద్ధ సంస్కృతికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పురావస్తు ప్రాధాన్యం ఉన్న ఇలాంటి ప్రదేశాలను పరిరక్షించేందుకు ప్రభుత్వ వారసత్వ శాఖ, స్థానిక సంఘాలు కలిసి పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. నిర్వహణ నిధులు, కాపలా, శుభ్రత వంటి అంశాలు నిరంతరం పట్టించుకోవాలి.

ఈ ఉత్సవంలో వివిధ దేశాల భిక్షువులు పాల్గొనడం వల్ల నేలకొండపల్లి పేరు అంతర్జాతీయంగా వినిపించే అవకాశం ఉంది. సందర్శకుల కోసం మార్గదర్శక బోర్డులు, తాగునీరు, విశ్రాంతి సౌకర్యాలు ఏర్పాటు చేస్తే ఇక్కడికి వచ్చే వారికి మంచి అనుభవం దక్కుతుంది.

ఉత్సవానికి హాజరైన విదేశీ భిక్షువులు తమ దేశాల్లోని బౌద్ధ సంఘాలకు ఇక్కడి గురించి చెప్పే అవకాశం ఉంది. నోటి మాట ద్వారా వచ్చే ప్రచారం పర్యాటకానికి బలం ఇస్తుంది. ఇలాంటి చిన్న కార్యక్రమాలే కాలక్రమేణా పెద్ద యాత్రా కేంద్రాలుగా ఎదగడానికి పునాది వేస్తాయని చరిత్ర చూపుతుంది.

ప్రస్తుతానికి ఇవన్నీ ప్రతిపాదనల దశలోనే ఉన్నాయి. ప్రభుత్వం ఈ దిశగా స్పష్టమైన నిర్ణయం తీసుకుంటే, ఖమ్మం జిల్లాకు కొత్త గుర్తింపు దక్కుతుంది. అప్పటివరకు ఇలాంటి ఉత్సవాలు మన వారసత్వంపై అవగాహన పెంచే మంచి వేదికలుగా నిలుస్తాయి.