రేషన్ షాపులు: ఎల్ నినో వేళ ఆరు నిత్యావసరాలపై తెలంగాణ ఆలోచన

నెల చివర్లో బడ్జెట్ లెక్కలేసుకునే ప్రతి ఇంటికీ నిత్యావసరాల ధరలు ఎంత పెద్ద భారమో తెలుసు. అలాంటి కుటుంబాలకు ఊరట ఇచ్చే దిశగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఒక ఆలోచన చేస్తున్నట్లు సమాచారం. ఇప్పటి వరకు మనం చూసిన రేషన్ షాపులు ప్రధానంగా ఉచిత బియ్యం పంపిణీకే పరిమితం. ఇకపై అక్కడే మరికొన్ని సరుకులు దొరకవచ్చన్న చర్చ మొదలైంది.

పౌర సరఫరాల శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి సోమవారం సచివాలయంలోని తన కార్యాలయంలో అధికారులతో సమీక్ష నిర్వహించారు. వర్షాలు తగ్గితే వచ్చే వ్యవసాయ సీజన్లలో రేషన్ సరఫరాకు ఇబ్బంది రాకూడదని ఆయన ఆదేశించినట్లు తెలిసింది. రాబోయే వరి పంటపైనే ఆధారపడకుండా ముందుగానే ధాన్యం సేకరణకు సిద్ధం కావాలని సూచించారు.

రాష్ట్రంలో ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థపై సుమారు 3.42 కోట్ల మంది పేద, మధ్యతరగతి ప్రజలు ఆధారపడి ఉన్నారని అధికారుల అంచనా. అంత పెద్ద సంఖ్యకు నిరంతరం సరుకులు అందాలంటే ముందస్తు నిల్వలు తప్పనిసరి. అందుకే 14 నెలల అవసరాలకు సరిపడా ధాన్యం నిల్వ చేయాలన్న లక్ష్యం పెట్టుకున్నట్లు సమాచారం.

ఆరు సరుకులు, ఒక్కో కుటుంబానికి ఏమిటి మార్పు

ప్రతిపాదనల ప్రకారం గోధుమ పిండి లేదా గోధుమలు, కందిపప్పు, పామాయిల్, చక్కెర, చింతపండు, కారంపొడి అనే ఆరు సరుకులను రాయితీ ధరలకు రేషన్ షాపుల్లో ఇవ్వాలన్నది ఆలోచన. ఇవన్నీ ప్రతి వంటింట్లో రోజూ వాడేవే. బహిరంగ మార్కెట్‌లో ధరలు పెరిగినప్పుడు ముందుగా దెబ్బతినేది ఈ సరుకుల బడ్జెటే.

ఎల్ నినో (El Niño) అంటే పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో నీరు సాధారణ కంటే వేడెక్కడం. దీని ప్రభావంతో మన దేశంలో రుతుపవనాల వర్షాలు తగ్గే అవకాశం ఉంటుందని వాతావరణ నిపుణులు చెబుతుంటారు. వర్షాలు తగ్గితే పంటల దిగుబడి తగ్గి, ధరలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. ప్రభుత్వం ఈ ముప్పును ముందే అంచనా వేస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది.

వ్యాపారులు కృత్రిమ కొరత సృష్టించి ఎక్కువ ధరలు వసూలు చేయకుండా అడ్డుకోవడం కూడా ఈ ప్రణాళిక లక్ష్యమని చెబుతున్నారు. రేషన్ షాపుల్లో సరుకులు అందుబాటులో ఉంటే, మార్కెట్ ధరలపై ఒక రకమైన నియంత్రణ ఏర్పడుతుందన్నది అధికారుల భావన.

నిర్ణయానికి ముందు తేలాల్సిన అంశాలు

ఇది ఇంకా తుది నిర్ణయం కాదు. ఏ సరుకు ఎంత పరిమాణంలో కావాలి, ఎక్కడి నుంచి కొనాలి, ఎలా పంపిణీ చేయాలి, ప్రభుత్వంపై పడే ఆర్థిక భారం ఎంత అనే లెక్కలు సిద్ధం చేయాలని మంత్రి అధికారులను ఆదేశించారు. ఆ నివేదికలు వచ్చాకే ఏదైనా ప్రకటన ఉంటుంది.

ధరలు, పరిమాణం, ఏ కార్డుదారులకు వర్తింపు వంటి వివరాలు ఇంకా వెల్లడి కాలేదు. కాబట్టి సామాజిక మాధ్యమాల్లో తిరిగే అంచనా ధరలను నమ్మాల్సిన అవసరం లేదు. అధికారిక ఉత్తర్వులు వచ్చే వరకు వేచి చూడటమే మంచిది. మరిన్ని స్థానిక వార్తల కోసం మా తెలంగాణ విభాగాన్ని చూడండి.

ఇలాంటి పథకాల్లో సాధారణంగా పంపిణీ కేంద్రాల సామర్థ్యం, నిల్వ సౌకర్యాలు, సరుకుల నాణ్యత కీలకంగా నిలుస్తాయి. గతంలో బియ్యం పంపిణీలో ఎదురైన అనుభవాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, కొత్త సరుకులకు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు అవసరమవుతాయి. నాణ్యత తనిఖీలు, తూకం పారదర్శకత, డీలర్లకు కమీషన్ వంటి అంశాలు కూడా ఈ ప్రణాళిక విజయాన్ని నిర్ణయిస్తాయి.

ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థ (పీడీఎస్) అంటే ప్రభుత్వం రాయితీ ధరలకు లేదా ఉచితంగా సరుకులను రేషన్ దుకాణాల ద్వారా కార్డుదారులకు అందించే విధానం. దశాబ్దాలుగా ఇది పేద కుటుంబాలకు ఆహార భద్రత కల్పిస్తోంది. కానీ బియ్యం ఒక్కటే సరిపోదని, పప్పు, నూనె, చక్కెర వంటివి కూడా కొనాల్సి రావడంతో ఖర్చు పెరుగుతోందని చాలా కుటుంబాలు చెబుతుంటాయి.

సరుకుల జాబితా పెరిగితే దుకాణాల నిర్వహణపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది. ఎక్కువ రకాల సరుకులు నిల్వ చేయడానికి స్థలం, తేమ నుంచి రక్షణ, సక్రమమైన రికార్డులు అవసరం. డీలర్ల శిక్షణ, ఈ-పాస్ యంత్రాల ద్వారా పారదర్శకంగా పంపిణీ చేయడం వంటి అంశాలపై అధికారులు దృష్టి పెట్టాల్సి ఉంటుంది.

కార్డుదారులు ఇప్పుడు చేయగలిగింది ఒక్కటే: తమ రేషన్ కార్డు వివరాలు, కుటుంబ సభ్యుల పేర్లు, ఆధార్ అనుసంధానం సరిగా ఉన్నాయో చూసుకోవడం. ప్రభుత్వం అధికారికంగా ప్రకటించే వరకు అనధికార సందేశాలను, ఫార్వర్డ్ మెసేజ్‌లను నమ్మకండి.

మూలాలు: Oneindia తెలుగు