భారత్–అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందం: తొలి విడతకు దగ్గరలో, పాడి అడ్డంకి

ఎగుమతిదారులు, రైతులు, ఇంధన వినియోగదారులు అందరూ ఎదురుచూస్తున్న భారత్–అమెరికా వాణిజ్య ఒప్పందం తొలి విడత ఖరారుకు దగ్గరైంది. వాణిజ్య శాఖ మంత్రి పీయూష్ గోయల్ గురువారం మాట్లాడుతూ, తొలి విడత ఖరారై ప్రస్తుతం న్యాయపరమైన ముసాయిదా దశలో ఉందని తెలిపారు. అయితే దీని అమలు, భారత్ పోటీ సామర్థ్యంపై స్పష్టతపై ఆధారపడి ఉంటుందన్నారు.

విదేశాంగ మంత్రి ఎస్ జైశంకర్ చర్చలు ఒక ‘ల్యాండింగ్ పాయింట్’కు చేరుకుంటున్నాయని చెప్పారు. ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ వీలైనంత త్వరగా ముగియాలని ఆశించారు. అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధి జేమీసన్ గ్రీర్ అక్టోబర్ 2న ఒప్పందం తక్షణం కాదని చెప్పడం గమనార్హం. ఇలాంటి మరిన్ని వ్యాపార వార్తలు మా సైట్‌లో ఉన్నాయి.

ఫిబ్రవరి ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లో ఏముంది

ఫిబ్రవరిలో కుదిరిన చట్రం ప్రకారం, భారత వస్తువులపై అమెరికా పరస్పర సుంకాన్ని 25 శాతం నుంచి 18 శాతానికి తగ్గించింది. రష్యా చమురు కొనుగోళ్లతో ముడిపడిన అదనపు 25 శాతం సుంకాన్ని కూడా తొలగించింది.

బదులుగా భారత్ అమెరికా పారిశ్రామిక వస్తువులపై, అలాగే వ్యవసాయ ఉత్పత్తులపై సుంకాలు తగ్గించడానికి లేదా తొలగించడానికి అంగీకరించింది. ఇందులో టీ నట్స్, పండ్లు, సోయాబీన్ నూనె, వైన్, స్పిరిట్స్ ఉన్నాయి. పాడి రంగాన్ని తెరవడం మాత్రం ఇప్పుడు అతిపెద్ద చిక్కు.

ఎగుమతులు, ఇంధనంపై ప్రభావం

సెప్టెంబర్‌లో భారత వస్తు ఎగుమతులు 23 శాతం పెరిగి 44.4 బిలియన్ డాలర్లకు చేరాయని న్యూయార్క్‌లోని భారత కాన్సులేట్ జనరల్ తెలిపింది. మార్చి–మే త్రైమాసికంలో అమెరికా తొలిసారి భారత్‌కు అతిపెద్ద ఎల్ఎన్‌జీ సరఫరాదారుగా మారిందని కెప్లర్ డేటా చెబుతోంది. ఆగస్టులో భారత ఎల్‌పీజీ దిగుమతుల్లో సగానికి పైగా అమెరికా నుంచే వచ్చాయి; సెప్టెంబర్‌లో యూఏఈ ముందుకు వచ్చింది.

పశ్చిమాసియా ఘర్షణ వల్ల హార్ముజ్ జలసంధి గుండా రవాణా దెబ్బతింటోంది. మన రిఫైనరీలు ఎక్కువగా గల్ఫ్, రష్యా నుంచి వచ్చే మధ్యస్థ సోర్ క్రూడ్ కోసం రూపొందినవి. అందుకే ఇంధన సరఫరా అంశం చర్చల్లో కీలకం.

రాజకీయంగా చూస్తే, నవంబర్ 3న అమెరికా మధ్యంతర ఎన్నికలు ఉన్నాయి. ఇంధన ధరలు పెరుగుతున్న వేళ సరఫరా అంతరాయాలు రాకుండా చూడటం అక్కడి ప్రభుత్వానికి ముఖ్యం. అదే సమయంలో అమెరికా విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్కో రూబియో అక్టోబర్ 17–22 మధ్య సమర్ఖండ్, ముంబై, జామ్‌నగర్ పర్యటనలో ఉన్నారు; అక్టోబర్ 20న ముంబైలో జైశంకర్‌తో చర్చలు జరపనున్నారు.

తుది ఒప్పందంలో దేశీయ పాడి రైతుల ప్రయోజనాలు ఎలా కాపాడతారన్నదే రాబోయే రోజుల్లో ప్రధాన ప్రశ్న.

ఒప్పందం తొలి విడత అంటే మొత్తం వాణిజ్య అంశాలన్నీ కాదు, ముందుగా ఏకాభిప్రాయం కుదిరిన భాగాలను అమల్లోకి తెచ్చే ఏర్పాటు. మిగిలిన అంశాలపై చర్చలు తర్వాత కొనసాగుతాయి. అందుకే మంత్రులు ఆశావాదంతో మాట్లాడుతూనే, ఇంకా కొన్ని అంశాలు తేలాల్సి ఉందని చెబుతున్నారు.

పాడి రంగం భారత్‌కు సున్నితమైన అంశం. లక్షలాది చిన్న రైతులు పాల ఉత్పత్తిపై ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు. అందువల్ల విదేశీ పాల ఉత్పత్తులకు మార్కెట్ తెరిచే ఏ నిర్ణయమైనా దేశీయ ధరలు, రైతు ఆదాయంపై ప్రభావం చూపుతుంది. ప్రభుత్వం ఈ సమతుల్యతను ఎలా సాధిస్తుందో చూడాలి.

సుంకాలు తగ్గితే అమెరికా మార్కెట్లో భారత వస్తువులు చౌకగా పోటీ పడగలవు. అది ఎగుమతి ఆధారిత పరిశ్రమల్లో ఉద్యోగ అవకాశాలకు సానుకూలం కావచ్చు. అయితే తుది ఒప్పంద పాఠం బయటకు వచ్చే వరకు ఇది అంచనా మాత్రమే.

పాఠకులు ముఖ్యంగా గమనించాల్సింది ఒప్పంద వివరాలు అధికారికంగా ప్రకటించే తేదీని, అలాగే ఇంధన ధరలపై దాని ప్రభావాన్ని.

చర్చల్లో పురోగతి ఉన్నా, గతంలో ఇలాంటి గడువులు పలుమార్లు మారాయి. కాబట్టి అధికారిక ప్రకటన వచ్చే వరకు ఎగుమతిదారులు, వ్యాపారులు ఆచితూచి వ్యవహరించడం మంచిది.

అమెరికా విదేశాంగ కార్యదర్శి పర్యటన, జైశంకర్‌తో భేటీ ఈ చర్చలకు ఊపునిస్తాయని భావిస్తున్నారు. అయితే ఆ భేటీ ఎజెండాలో వాణిజ్యం ఏ మేరకు ఉందో అధికారికంగా చెప్పలేదు.

సామాన్య వినియోగదారుడికి దీని ప్రభావం ఇంధన ధరలు, దిగుమతి వస్తువుల ధరల రూపంలో కనిపించవచ్చు. తుది వివరాల కోసం వేచి చూడాలి.

మూలాలు: Telangana Today (IANS)