IBPS Clerk PO Syllabus: అర్హత, ఎగ్జామ్ ప్యాటర్న్, 6 నెలల ప్రిపరేషన్ ప్లాన్
కెరీర్ రోడ్‌మ్యాప్ చివరిగా అప్‌డేట్ చేసింది: 29 అక్టోబర్ 2026
డిగ్రీ పూర్తయింది.. ఏ కాంపిటీటివ్ ఎగ్జామ్‌కు ప్రిపేర్ అవ్వాలా అని ఆలోచిస్తున్నారా? హైదరాబాద్, విజయవాడ, వైజాగ్‌లో కోచింగ్ సెంటర్లకు వెళ్లే చాలామంది ఫస్ట్ ఛాయిస్ బ్యాంక్ జాబ్స్. ఈ గైడ్‌లో IBPS clerk PO syllabus, అర్హతలు, ఎగ్జామ్ ప్యాటర్న్, స్టెప్-బై-స్టెప్ ప్రిపరేషన్ ప్లాన్ అన్నీ సింపుల్‌గా చెప్తున్నాం.
IBPS PO, క్లర్క్ రెండింటికీ ఏ డిగ్రీ అయినా చాలు. POకు 20–30 ఏళ్లు, క్లర్క్కు 20–28 ఏళ్లు వయస్సు ఉండాలి (2026 నోటిఫికేషన్ల ప్రకారం). ప్రిలిమ్స్‌లో ఇంగ్లిష్, క్వాంట్, రీజనింగ్; మెయిన్స్‌లో వీటితో పాటు బ్యాంకింగ్ అవేర్‌నెస్ ఉంటుంది. POకు ఇంటర్వ్యూ కూడా ఉంటుంది, క్లర్క్కు ఉండదు. సాధారణంగా 4–6 నెలల ప్లాన్డ్ ప్రిపరేషన్‌తో సెలక్షన్ సాధ్యమే.
IBPS అంటే ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ బ్యాంకింగ్ పర్సనల్ సెలక్షన్. ఎస్‌బీఐ కాకుండా మిగతా ప్రభుత్వ బ్యాంకుల్లో (బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా, కెనరా, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్, యూనియన్ బ్యాంక్ లాంటివి) ఆఫీసర్లు, క్లర్కులను ఈ సంస్థే కామన్ ఎగ్జామ్ ద్వారా సెలెక్ట్ చేస్తుంది. ఒక్క ఎగ్జామ్ రాస్తే చాలా బ్యాంకులకు చాన్స్ ఉంటుంది కాబట్టి దీనికి అంత క్రేజ్.
PO, క్లర్క్ మధ్య తేడా ఏమిటి
PO అంటే ప్రొబేషనరీ ఆఫీసర్ (ఆఫీసర్ స్థాయి ఉద్యోగం). బ్రాంచ్‌లో లోన్లు, అకౌంట్ల అప్రూవల్, టీమ్‌ను నడిపించడం లాంటి బాధ్యతలు ఉంటాయి. ప్రమోషన్లతో బ్రాంచ్ మేనేజర్, ఆ పైస్థాయి వరకు వెళ్లే అవకాశం ఉంటుంది. కానీ దేశంలో ఎక్కడికైనా ట్రాన్స్‌ఫర్ అయ్యే చాన్స్ ఎక్కువ.
క్లర్క్ పోస్టును IBPS ఇప్పుడు కస్టమర్ సర్వీస్ అసోసియేట్ (CSA) అని పిలుస్తోంది. క్యాష్ కౌంటర్, డిపాజిట్లు, పాస్‌బుక్ అప్‌డేట్, కస్టమర్ల సందేహాలు తీర్చడం లాంటి పనులు ఉంటాయి. క్లర్క్ ఖాళీలు రాష్ట్రాల వారీగా ఉంటాయి, అప్లై చేసిన రాష్ట్రంలోనే పోస్టింగ్ వస్తుంది. అందుకే తెలుగు రాష్ట్రాల్లోనే ఉండాలనుకునే వాళ్లకు క్లర్క్ బెటర్ ఆప్షన్.
2026 రిక్రూట్‌మెంట్ రిపోర్టుల ప్రకారం PO బేసిక్ పే రూ. 48,480 నుంచి, క్లర్క్ బేసిక్ పే రూ. 24,050 నుంచి మొదలవుతుంది. వీటికి డీఏ, హెచ్‌ఆర్‌ఏ లాంటి అలవెన్సులు అదనం. చేతికి వచ్చే జీతం పోస్టింగ్ వచ్చిన సిటీ, బ్యాంక్ రూల్స్‌ను బట్టి మారుతుంది.
అర్హతలు, వయస్సు, ఫీజు
రెండు పోస్టులకూ ఏ డిగ్రీ అయినా సరిపోతుంది. బీఏ, బీకాం, బీఎస్సీ, బీటెక్.. ఏదైనా గుర్తింపు పొందిన యూనివర్సిటీ నుంచి పాస్ అయితే చాలు. నోటిఫికేషన్లో చెప్పిన తేదీ నాటికి డిగ్రీ రిజల్ట్ వచ్చి ఉండాలి. క్లర్క్కు కంప్యూటర్ వాడడం వచ్చి ఉండాలి, అప్లై చేసే రాష్ట్ర లోకల్ భాష (మనకు తెలుగు) చదవడం, రాయడం, మాట్లాడడం రావాలి.
| అంశం | IBPS PO (CRP PO/MT-XVI) | IBPS క్లర్క్ (CSA) |
|---|---|---|
| అర్హత | ఏ డిగ్రీ అయినా | ఏ డిగ్రీ అయినా + కంప్యూటర్ నాలెడ్జ్ + లోకల్ భాష |
| వయస్సు | 20–30 ఏళ్లు (1 జులై 2026 నాటికి) | 20–28 ఏళ్లు (1 ఆగస్టు 2026 నాటికి) |
| ఖాళీలు (2026) | సుమారు 6,715 (ఇండికేటివ్) | 10,000కు పైగా (రాష్ట్రాల వారీగా) |
| ఫీజు | రూ. 850 (SC/ST/PwBD రూ. 175) | రూ. 850 (SC/ST/PwBD/ExSM రూ. 175) |
| సెలక్షన్ దశలు | ప్రిలిమ్స్ → మెయిన్స్ (+డిస్క్రిప్టివ్) → ఇంటర్వ్యూ | ప్రిలిమ్స్ → మెయిన్స్ (ఇంటర్వ్యూ లేదు) |
| బేసిక్ పే | రూ. 48,480 నుంచి | రూ. 24,050 నుంచి |
| పోస్టింగ్ | దేశంలో ఎక్కడైనా | అప్లై చేసిన రాష్ట్రంలో |
| దశ | PO | క్లర్క్ |
|---|---|---|
| ప్రిలిమ్స్ | 100 ప్రశ్నలు, 100 మార్కులు, 60 నిమిషాలు (3 సెక్షన్లు × 20 ని.) | 100 ప్రశ్నలు, 100 మార్కులు, 60 నిమిషాలు (3 సెక్షన్లు × 20 ని.) |
| మెయిన్స్ | ఆబ్జెక్టివ్ 200 మార్కులు + డిస్క్రిప్టివ్ 25 మార్కులు (సుమారు 3 గంటల 10 ని.) | 160 ప్రశ్నలు, 200 మార్కులు, 125 నిమిషాలు |
| ఇంటర్వ్యూ | 100 మార్కులు (మెయిన్స్ : ఇంటర్వ్యూ = 80 : 20) | లేదు |
| నెగెటివ్ మార్కింగ్ | తప్పు సమాధానానికి 0.25 | తప్పు సమాధానానికి 0.25 |
ఎస్సీ, ఎస్టీలకు 5 ఏళ్లు, ఓబీసీ (నాన్-క్రీమీ లేయర్)కు 3 ఏళ్లు, దివ్యాంగులకు 10 ఏళ్లు వయో సడలింపు ఉంటుంది. ప్రతి ఏడాది కటాఫ్ తేదీ మారుతుంది కాబట్టి అప్లై చేసే ముందు తాజా నోటిఫికేషన్ చెక్ చేయండి.
IBPS PO, క్లర్క్ సిలబస్ – ఏ సబ్జెక్టులు చదవాలి
ప్రిలిమ్స్‌లో ఇంగ్లిష్, క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ (లెక్కలు – న్యూమరికల్ ఎబిలిటీ), రీజనింగ్ అనే మూడు సెక్షన్లు ఉంటాయి. రెండు ఎగ్జామ్స్‌లోనూ ప్రతి సెక్షన్‌కు సెపరేట్‌గా 20 నిమిషాలు టైమ్ ఉంటుంది. ప్రిలిమ్స్ కేవలం క్వాలిఫయింగ్ మాత్రమే – అంటే ఫైనల్ మెరిట్‌లో ఈ మార్కులు కలపరు.
- క్వాంట్: సింప్లిఫికేషన్, నంబర్ సిరీస్, క్వాడ్రాటిక్ ఈక్వేషన్స్, పర్సెంటేజ్, లాభ-నష్టాలు, సింపుల్/కాంపౌండ్ ఇంట్రెస్ట్, టైమ్ & వర్క్, డేటా ఇంటర్‌ప్రిటేషన్ (టేబుల్, బార్ గ్రాఫ్, పై చార్ట్).
- రీజనింగ్: పజిల్స్, సీటింగ్ అరేంజ్‌మెంట్, సిలాజిజం, ఇనీక్వాలిటీ, బ్లడ్ రిలేషన్స్, డైరెక్షన్స్, కోడింగ్-డీకోడింగ్. మెయిన్స్‌లో కంప్యూటర్ బేసిక్స్ కూడా వస్తాయి.
- ఇంగ్లిష్: రీడింగ్ కాంప్రహెన్షన్, క్లోజ్ టెస్ట్, ఎర్రర్ స్పాటింగ్, పారా జంబుల్స్, ఫిల్లర్స్.
- జనరల్/బ్యాంకింగ్ అవేర్‌నెస్ (మెయిన్స్ మాత్రమే): గత 6 నెలల కరెంట్ అఫైర్స్, ఆర్‌బీఐ పాలసీలు, బ్యాంకింగ్ పదాలు, ప్రభుత్వ పథకాలు.
PO మెయిన్స్‌లో ఆబ్జెక్టివ్ పేపర్‌తో పాటు డిస్క్రిప్టివ్ టెస్ట్ (ఎస్సే, లెటర్ రైటింగ్ లాంటి ఇంగ్లిష్ రైటింగ్) కూడా ఉంటుంది. ఆ తర్వాత ఇంటర్వ్యూ. క్లర్క్కు ఇంటర్వ్యూ లేదు – మెయిన్స్ మార్కులతోనే ఫైనల్ సెలక్షన్. రెండింట్లోనూ తప్పు సమాధానానికి 0.25 మార్కు కోత (నెగెటివ్ మార్కింగ్) ఉంటుంది.
జీరో నుంచి సెలక్షన్ వరకు ప్రిపరేషన్ ప్లాన్
బ్యాంక్ ఎగ్జామ్స్‌లో అసలు పోటీ టైమ్‌తో. ప్రశ్నలు కష్టం కాదు, కానీ ఒక్కో ప్రశ్నకు అర నిమిషం కంటే తక్కువ టైమ్ ఉంటుంది. అందుకే స్పీడ్, యాక్యురసీ రెండూ ప్లాన్ ప్రకారం పెంచుకోవాలి. ఫ్రెష్ డిగ్రీ స్టూడెంట్‌కు సాధారణంగా 4–6 నెలల సీరియస్ ప్రిపరేషన్ అవసరం అవుతుంది.
- నెల 1: బేసిక్స్ క్లియర్ చేసుకోండిపాత IBPS ప్రశ్నపత్రాలు 2–3 సాల్వ్ చేసి మీ బలహీన సబ్జెక్ట్ ఏదో తెలుసుకోండి. క్వాంట్‌లో అరిత్‌మెటిక్ బేసిక్స్, రీజనింగ్‌లో సిలాజిజం, ఇనీక్వాలిటీ లాంటి ఈజీ టాపిక్స్‌తో మొదలుపెట్టండి.
- నెల 2: టాపిక్ వైజ్ ప్రాక్టీస్రోజుకు ఒక్కో సబ్జెక్ట్ నుంచి ఒక టాపిక్ తీసుకుని 30–40 ప్రశ్నలు టైమర్‌తో చేయండి. ఇంగ్లిష్ కోసం రోజూ 2 రీడింగ్ కాంప్రహెన్షన్లు చదవండి.
- నెల 3: స్పీడ్ పెంచుకోండిపజిల్స్, డేటా ఇంటర్‌ప్రిటేషన్ మీద ఎక్కువ ఫోకస్ పెట్టండి. సెక్షనల్ మాక్ టెస్టులు (20 నిమిషాల టెస్టులు) వారానికి 4–5 రాయండి.
- నెల 4: ఫుల్ మాక్ టెస్టులు, అనాలిసిస్ప్రిలిమ్స్ ఫుల్ మాక్ టెస్టులు రోజు విడిచి రోజు రాయండి. ప్రతి టెస్ట్ తర్వాత తప్పులు ఒక నోట్‌బుక్‌లో రాసుకుని రివైజ్ చేయండి. ఏ సెక్షన్ ఫస్ట్ అటెంప్ట్ చేయాలో స్ట్రాటజీ ఫిక్స్ చేసుకోండి.
- నెల 5: మెయిన్స్ & బ్యాంకింగ్ అవేర్‌నెస్గత 6 నెలల కరెంట్ అఫైర్స్, ఆర్‌బీఐ నిర్ణయాలు, బ్యాంకింగ్ పదాలు నోట్స్ చేసుకోండి. హై-లెవెల్ పజిల్స్, DI సెట్స్ ప్రాక్టీస్ చేయండి. PO వాళ్లు వారానికి 2 ఎస్సేలు, లెటర్లు రాసి ప్రాక్టీస్ చేయండి.
- నెల 6: రివిజన్, ఇంటర్వ్యూ ప్రిపరేషన్కొత్త టాపిక్స్ మొదలుపెట్టకుండా రివిజన్, మాక్ టెస్టులు మాత్రమే. PO మెయిన్స్ క్లియర్ అయితే మీ డిగ్రీ, సొంత ఊరు, బ్యాంకింగ్ వార్తల మీద ఇంటర్వ్యూ ప్రశ్నలకు ప్రిపేర్ అవ్వండి.
రోజుకు కనీసం 4–5 గంటలు ఇవ్వగలిగితే ఈ ప్లాన్ సరిపోతుంది. జాబ్ చేస్తూ ప్రిపేర్ అయ్యేవాళ్లు వీకెండ్స్‌లో మాక్ టెస్టులు, వీక్‌డేస్‌లో రోజూ 2 గంటలు టాపిక్ ప్రాక్టీస్ పెట్టుకోవచ్చు.
తెలుగు మీడియం స్టూడెంట్స్‌కు టిప్స్
IBPS ఎగ్జామ్స్ ఇంగ్లిష్, హిందీతో పాటు తెలుగు సహా కొన్ని ప్రాంతీయ భాషల్లోనూ రాసే వెసులుబాటు ఇచ్చింది (ఇంగ్లిష్ సెక్షన్ తప్ప). ఏ భాషల్లో రాయొచ్చో ప్రతి నోటిఫికేషన్లో చెక్ చేయండి. అయితే బ్యాంక్ పనిలో ఇంగ్లిష్ తప్పనిసరి కాబట్టి రోజూ ఒక ఇంగ్లిష్ న్యూస్‌పేపర్ ఎడిటోరియల్ చదవడం అలవాటు చేసుకోండి.
- లెక్కల్లో 20 వరకు టేబుల్స్, 30 వరకు స్క్వేర్స్, ఫ్రాక్షన్-పర్సెంటేజ్ కన్వర్షన్స్ నోటికి వచ్చేలా చేసుకోండి.
- పజిల్స్ అంటే భయం ఉంటే, రోజూ కనీసం 5 పజిల్స్ టైమర్ పెట్టి చేయండి.
- స్టేట్ లెవెల్ ఎగ్జామ్స్ కూడా రాస్తుంటే మా APPSC గ్రూప్ 2 సిలబస్ గైడ్ చూడండి – రీజనింగ్, కరెంట్ అఫైర్స్ రెండింటికీ కామన్.
- కొత్త బ్యాంక్ నోటిఫికేషన్ల కోసం మా జాబ్స్ సెక్షన్ ఫాలో అవ్వండి.
ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, IBPS సెలక్షన్ టాలెంట్ కంటే కన్సిస్టెన్సీ మీద ఎక్కువ ఆధారపడుతుంది. ఒక ఏడాది సెలెక్ట్ కాకపోయినా అదే ప్రిపరేషన్ ఎస్‌బీఐ, ఆర్‌ఆర్‌బీ (గ్రామీణ బ్యాంకులు), ఇన్సూరెన్స్ ఎగ్జామ్స్‌కూ పనికొస్తుంది.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
IBPS PO, క్లర్క్కు ఏ డిగ్రీ కావాలి?
ఏ స్ట్రీమ్లో అయినా గుర్తింపు పొందిన యూనివర్సిటీ డిగ్రీ చాలు. నోటిఫికేషన్లో చెప్పిన తేదీ నాటికి రిజల్ట్ వచ్చి ఉండాలి. ఫైనల్ ఇయర్ స్టూడెంట్స్ ఆ తేదీ చెక్ చేసుకోవాలి.
IBPS ఎగ్జామ్ తెలుగులో రాయొచ్చా?
ఇంగ్లిష్ సెక్షన్ తప్ప మిగతా సెక్షన్లు కొన్ని ప్రాంతీయ భాషల్లో రాసే అవకాశం IBPS ఇచ్చింది. ఏ ఎగ్జామ్‌కు ఏ భాషలు ఉన్నాయో ఆ ఏడాది నోటిఫికేషన్లో చూడండి.
క్లర్క్ ఎగ్జామ్‌కు ఇంటర్వ్యూ ఉంటుందా?
లేదు. క్లర్క్ సెలక్షన్ మెయిన్స్ మార్కుల మీదే జరుగుతుంది. అయితే జాయినింగ్ ముందు లోకల్ భాష టెస్ట్ ఉండొచ్చు.
PO, క్లర్క్ రెండూ ఒకేసారి ప్రిపేర్ అవ్వొచ్చా?
అవును. ప్రిలిమ్స్ సిలబస్ దాదాపు ఒకటే. POకు అదనంగా హై-లెవెల్ DI, పజిల్స్, డిస్క్రిప్టివ్ రైటింగ్, ఇంటర్వ్యూ ప్రిపరేషన్ కావాలి.
నెగెటివ్ మార్కింగ్ ఎంత?
ప్రతి తప్పు సమాధానానికి ఆ ప్రశ్న మార్కులో 0.25 కోత ఉంటుంది. జవాబు ఇవ్వని ప్రశ్నకు మార్కులు కట్ కావు, కాబట్టి గెస్సింగ్ తగ్గించండి.
కోచింగ్ లేకుండా సెలెక్ట్ అవ్వొచ్చా?
అవ్వొచ్చు. పాత ప్రశ్నపత్రాలు, మంచి మాక్ టెస్ట్ సిరీస్, రోజూ క్రమం తప్పని ప్రాక్టీస్ ఉంటే సెల్ఫ్ స్టడీతో సెలెక్ట్ అయినవాళ్లు చాలామంది ఉన్నారు.
ఇవి కూడా చదవండి
ఈ కథనం అధికారిక ప్రకటనలు, నమ్మకమైన మీడియా ఆధారంగా సిద్ధం చేశాం. చివరిగా అప్‌డేట్: 29 అక్టోబర్ 2026. ఉద్యోగాలు, పథకాల తుది వివరాల కోసం అధికారిక వెబ్‌సైట్ చూడండి.
