SSC CGL CHSL eligibility: GD సహా అర్హత, సిలబస్, ఎంపిక విధానం గైడ్

కెరీర్ రోడ్‌మ్యాప్ చివరిగా అప్‌డేట్ చేసింది: 26 అక్టోబర్ 2026

హైదరాబాద్‌లో డిగ్రీ పూర్తి చేసిన రమ్య, ఒంగోలులో ఇంటర్ చదువుతున్న కిరణ్, వరంగల్‌లో పదో తరగతి తర్వాత పోలీసు యూనిఫామ్ కలలు కంటున్న సాయి – ముగ్గురి ప్రశ్న ఒక్కటే: “కేంద్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగం కావాలంటే SSCలో ఏ పరీక్ష రాయాలి?” ఈ గైడ్‌లో SSC CGL, CHSL, GD పరీక్షలకు అర్హత (SSC CGL CHSL eligibility), సిలబస్, ఎంపిక విధానం, తెలుగు అభ్యర్థులకు ఉపయోగపడే ప్రిపరేషన్ దశలను సింపుల్‌గా చూద్దాం.

స్టాఫ్ సెలక్షన్ కమిషన్ (Staff Selection Commission – SSC) అనేది కేంద్ర మంత్రిత్వ శాఖలు, విభాగాలు, సాయుధ బలగాల్లో గ్రూప్ B, గ్రూప్ C ఉద్యోగాలను భర్తీ చేసే కేంద్ర సంస్థ. ఇది ప్రతి సంవత్సరం దాదాపు ఒకే క్యాలెండర్ ప్రకారం నోటిఫికేషన్లు ఇస్తుంది, కాబట్టి ముందే ప్లాన్ చేసుకుంటే చాలా సులభం.

మూడు పరీక్షల మధ్య తేడా ఏమిటి?

మూడూ SSC పరీక్షలే అయినా, ఇవి వేర్వేరు చదువు స్థాయిల వారికి, వేర్వేరు ఉద్యోగాలకు. మీ అర్హతను బట్టి ఏది మొదట టార్గెట్ చేయాలో కింది టేబుల్ చూసి నిర్ణయించుకోండి.

CGL (కంబైన్డ్ గ్రాడ్యుయేట్ లెవెల్): డిగ్రీ ఉన్నవారికి. ఇన్‌కమ్ ట్యాక్స్ ఇన్‌స్పెక్టర్, GST ఇన్‌స్పెక్టర్, అసిస్టెంట్ సెక్షన్ ఆఫీసర్ (ASO), ఆడిటర్, అకౌంటెంట్, జూనియర్ స్టాటిస్టికల్ ఆఫీసర్ వంటి ఆఫీస్ ఉద్యోగాలు ఇందులో వస్తాయి. జీతం పే లెవెల్ 4 నుంచి 8 వరకు ఉంటుంది.

CHSL (కంబైన్డ్ హయ్యర్ సెకండరీ లెవెల్): ఇంటర్ (12వ తరగతి) పాసైనవారికి. లోయర్ డివిజన్ క్లర్క్ / జూనియర్ సెక్రటేరియట్ అసిస్టెంట్ (LDC/JSA), డేటా ఎంట్రీ ఆపరేటర్ (DEO) వంటి పోస్టులు. ఇంటర్‌తోనే కేంద్ర ఉద్యోగం సాధించడానికి ఇది మంచి దారి.

GD కానిస్టేబుల్: పదో తరగతి పాసైనవారికి. BSF, CISF, CRPF, ITBP, SSB, అస్సాం రైఫిల్స్ వంటి కేంద్ర సాయుధ బలగాల్లో (CAPF) కానిస్టేబుల్ ఉద్యోగాలు. ఇక్కడ రాత పరీక్షతో పాటు శారీరక పరీక్షలు కూడా ఉంటాయి.

అర్హత: వయసు, చదువు, సడలింపులు

వయో పరిమితి పోస్టును బట్టి మారుతుంది. CGLలో కొన్ని పోస్టులకు 18–27, మరికొన్నింటికి 18–30 లేదా 18–32 ఏళ్లు ఉంటుంది. CHSLకు సాధారణంగా 18–27 ఏళ్లు, GDకి 18–23 ఏళ్లు. SC/ST అభ్యర్థులకు 5 ఏళ్లు, OBCకి 3 ఏళ్లు గరిష్ఠ వయసులో సడలింపు (Age relaxation) ఉంటుంది. ఏ తేదీ నాటికి వయసు లెక్కిస్తారో (cut-off date) ప్రతి నోటిఫికేషన్‌లో స్పష్టంగా ఇస్తారు – దాన్నే ఫాలో అవ్వండి.

చదువు విషయంలో: CGLకు ఏదైనా గుర్తింపు పొందిన యూనివర్సిటీ నుంచి డిగ్రీ చాలు. అయితే జూనియర్ స్టాటిస్టికల్ ఆఫీసర్ పోస్టుకు ఇంటర్‌లో మ్యాథ్స్‌లో 60% మార్కులు లేదా డిగ్రీలో స్టాటిస్టిక్స్ సబ్జెక్టు ఉండాలి; స్టాటిస్టికల్ ఇన్వెస్టిగేటర్ పోస్టుకు డిగ్రీలో ఎకనామిక్స్/స్టాటిస్టిక్స్/మ్యాథ్స్ ఉండాలి. డిగ్రీ చివరి సంవత్సరం చదువుతున్నవారు కూడా, నోటిఫికేషన్‌లో చెప్పిన తేదీలోపు ఫలితం వస్తే దరఖాస్తు చేయవచ్చు.

GD కోసం ఎత్తు, ఛాతీ ప్రమాణాలు (Physical Standard Test – PST) కూడా ఉంటాయి. సాధారణంగా జనరల్ పురుషులకు 170 సెం.మీ., మహిళలకు 157 సెం.మీ. ఎత్తు కావాలి; కొన్ని వర్గాలు, ప్రాంతాల వారికి సడలింపు ఉంటుంది. ఖచ్చితమైన కొలతలు ప్రతి నోటిఫికేషన్‌లో ఇస్తారు.

సిలబస్ మరియు పరీక్ష విధానం

మూడు పరీక్షల మొదటి దశ కంప్యూటర్ ఆధారిత పరీక్ష (Computer Based Test – CBT). నాలుగు సబ్జెక్టులు దాదాపు ఒకటే: రీజనింగ్ (General Intelligence & Reasoning), జనరల్ అవేర్‌నెస్ (కరెంట్ అఫైర్స్, చరిత్ర, భూగోళం, పాలిటీ, సైన్స్), క్వాంటిటేటివ్ ఆప్టిట్యూడ్ / మ్యాథ్స్, ఇంగ్లీష్. GDలో ఇంగ్లీష్ బదులు హిందీ ఎంచుకునే అవకాశం ఉంది.

SSC GD 2026 పరీక్షలో 100 ప్రశ్నలు, నాలుగు సెక్షన్లకు 25 చొప్పున, 90 నిమిషాలు, తప్పు జవాబుకు 0.50 మార్కు కోత (Negative marking) ఉన్నట్లు ప్రముఖ ఎడ్యుకేషన్ పోర్టల్స్ ప్రచురించాయి. CGL, CHSLలో Tier 1 అర్హత దశ; తుది మెరిట్ ప్రధానంగా Tier 2 మార్కులతో నిర్ణయిస్తారు. Tier 2లో మ్యాథ్స్, ఇంగ్లీష్, రీజనింగ్, జనరల్ అవేర్‌నెస్‌తో పాటు కంప్యూటర్ నాలెడ్జ్ మాడ్యూల్, CHSLలో టైపింగ్/స్కిల్ టెస్ట్ ఉంటాయి. SSC ఎప్పటికప్పుడు ప్యాటర్న్ మార్చుతుంది కాబట్టి, తాజా నోటిఫికేషన్‌లోని “Scheme of Examination” భాగాన్ని తప్పకుండా చదవండి.

భాష విషయంలో మంచి వార్త: కేంద్రం 2024 నుంచి GD, MTS, CHSL వంటి కొన్ని SSC పరీక్షలను తెలుగుతో సహా ప్రాంతీయ భాషల్లో కూడా రాసే అవకాశం ఇచ్చింది. అయితే CGL వంటి పరీక్షలు ప్రస్తుతం ఇంగ్లీష్/హిందీలోనే అని ఎడ్యుకేషన్ పోర్టల్స్ చెబుతున్నాయి. మీరు రాసే పరీక్షకు ఏ భాషలు ఉన్నాయో దరఖాస్తు ఫామ్‌లోనే ఎంచుకోవాలి.

ఎంపిక విధానం దశలవారీగా – బిగినర్ నుంచి జాబ్ రెడీ వరకు

ఎంపిక విధానం (Selection process) పరీక్షను బట్టి మారుతుంది. CGLలో Tier 1, Tier 2, తర్వాత డాక్యుమెంట్ వెరిఫికేషన్. CHSLలో Tier 1, Tier 2 (స్కిల్/టైపింగ్ టెస్ట్‌తో). GDలో CBT, తర్వాత PET/PST (పరుగు, ఎత్తు), మెడికల్ పరీక్ష, డాక్యుమెంట్ వెరిఫికేషన్. GDలో పురుషులు 5 కి.మీ. 24 నిమిషాల్లో, మహిళలు 1.6 కి.మీ. 8.30 నిమిషాల్లో పరుగెత్తాల్సి ఉంటుంది. ప్రిపరేషన్‌ను ఈ దశల్లో ప్లాన్ చేసుకోండి:

1. దశ 1: పరీక్షను ఎంచుకోండి (1 వారం)మీ చదువు, వయసు, ఫిట్‌నెస్ బట్టి CGL / CHSL / GDలో ఒకటి ప్రధాన లక్ష్యంగా పెట్టుకోండి. ssc.gov.inలో ఏడాది పరీక్షల క్యాలెండర్, పాత నోటిఫికేషన్ డౌన్‌లోడ్ చేసి చదవండి.
2. దశ 2: బేసిక్స్ (1–3 నెలలు)6–10 తరగతుల మ్యాథ్స్ (శాతాలు, నిష్పత్తి, లాభనష్టాలు, సరాసరి), బేసిక్ ఇంగ్లీష్ గ్రామర్, రీజనింగ్ పజిల్స్ పూర్తి చేయండి. NCERT పుస్తకాలు ఉచితంగా ncert.nic.inలో ఉన్నాయి.
3. దశ 3: పూర్తి సిలబస్ + కరెంట్ అఫైర్స్ (3–6 నెలలు)అడ్వాన్స్ మ్యాథ్స్ (CGLకి ఆల్జీబ్రా, జ్యామితి, త్రికోణమితి), వొకాబులరీ, స్టాటిక్ GK చదవండి. రోజూ 30 నిమిషాలు కరెంట్ అఫైర్స్.
4. దశ 4: మాక్ టెస్టులు, పాత ప్రశ్నపత్రాలు (చివరి 2 నెలలు)వారానికి కనీసం 2 ఫుల్ మాక్ టెస్టులు టైమర్‌తో రాయండి. నెగటివ్ మార్కింగ్ ఉన్నందున తెలియని ప్రశ్నలు వదిలేయడం అలవాటు చేసుకోండి. గత 3 ఏళ్ల ప్రశ్నపత్రాలు తప్పనిసరి.
5. దశ 5: GDకి ఫిజికల్ ప్రాక్టీస్ (రాత పరీక్షతో పాటే)రోజూ ఉదయం పరుగు ప్రాక్టీస్ చేయండి – పురుషులు 5 కి.మీ. 24 నిమిషాల్లో, మహిళలు 1.6 కి.మీ. 8.30 నిమిషాల్లో పూర్తి చేయగలగాలి. CBT ఫలితం వచ్చాక మొదలుపెడితే ఆలస్యం అవుతుంది.
6. దశ 6: దరఖాస్తు, డాక్యుమెంట్లుssc.gov.inలో వన్-టైమ్ రిజిస్ట్రేషన్ చేసి నోటిఫికేషన్ రాగానే దరఖాస్తు చేయండి. 10వ తరగతి మెమో, ఇంటర్/డిగ్రీ సర్టిఫికెట్లు, కుల/EWS సర్టిఫికెట్, ఫోటో, సంతకం ముందే స్కాన్ చేసి ఉంచుకోండి.

తెలుగు అభ్యర్థులకు ప్రాక్టికల్ టిప్స్

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రెండూ SSC సదరన్ రీజియన్ (చెన్నై) పరిధిలోకి వస్తాయి. హైదరాబాద్, విశాఖపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరు, వరంగల్ వంటి నగరాల్లో సాధారణంగా పరీక్ష కేంద్రాలు ఉంటాయి – దరఖాస్తు సమయంలో దగ్గరి కేంద్రాలను ఎంచుకోండి.

ఇంగ్లీష్ సెక్షన్ చాలా మంది తెలుగు మీడియం అభ్యర్థులకు కష్టం అనిపిస్తుంది. రోజూ ఒక ఇంగ్లీష్ ఎడిటోరియల్ చదివి, కొత్త పదాలను నోట్ చేసుకుంటే మూడు నెలల్లో మంచి తేడా కనిపిస్తుంది. జనరల్ అవేర్‌నెస్ కోసం రోజూ కరెంట్ అఫైర్స్ చదవడం అలవాటు చేసుకోండి – TelAndra డైలీ కరెంట్ అఫైర్స్ ఉపయోగపడుతుంది.

రాష్ట్ర ఉద్యోగాలకు కూడా సిద్ధమవుతున్నారా? SSC రీజనింగ్, మ్యాథ్స్ ప్రిపరేషన్ గ్రూప్ పరీక్షలకు కూడా ఉపయోగపడుతుంది. TGPSC Group 2 సిలబస్ గైడ్ కూడా చూడండి.

ఇక జాగ్రత్త: “SSC ఉద్యోగం గ్యారంటీ” అని డబ్బు అడిగే ఏజెంట్లను నమ్మకండి. SSC ఎంపిక పూర్తిగా పరీక్ష మార్కుల ఆధారంగానే జరుగుతుంది. దరఖాస్తు ssc.gov.in ద్వారానే చేయండి; ఫీజు (ఉదా. GDకి రూ. 100; మహిళలు, SC/ST, మాజీ సైనికులకు సాధారణంగా ఫీజు మినహాయింపు) కూడా ఆ పోర్టల్‌లోనే చెల్లించాలి.

గమనిక: ఈ గైడ్‌లోని వివరాలు అక్టోబర్ 2026 నాటికి SSC నోటిఫికేషన్లు, ప్రముఖ ఎడ్యుకేషన్ పోర్టల్స్ ప్రచురించిన సమాచారం ఆధారంగా ఇచ్చాం. ఖాళీలు, తేదీలు, ప్యాటర్న్ ప్రతి ఏడాది మారవచ్చు – దరఖాస్తు చేసే ముందు అధికారిక నోటిఫికేషన్ చదవండి.