అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్: వట్వర్లపల్లి గ్రామ పునరావాసంలో కీలక ముందడుగు

నల్లమల అడవి లోతుల్లో తరతరాలుగా జీవిస్తున్న ఒక గ్రామం ఇప్పుడు కొత్త జీవితం వైపు అడుగులు వేస్తోంది. నాగర్‌కర్నూల్ జిల్లాలోని అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్ పరిధిలో ఉన్న వట్వర్లపల్లి గ్రామస్తులు పునరావాసానికి సంబంధించిన తుది దశ ఒప్పంద పత్రాలపై సంతకాలు చేశారు.

ఆదివారం జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో మొత్తం 240 మంది స్వచ్ఛందంగా ఒప్పంద బాండ్ పేపర్లపై సంతకం చేసినట్లు అధికారులు తెలిపారు. ప్రభుత్వ మార్గదర్శకాల ప్రకారం జరుగుతున్న స్వచ్ఛంద పునరావాస ప్రక్రియలో ఇది ముఖ్యమైన మైలురాయి అని వారు చెప్పారు.

ఈ కార్యక్రమానికి జిల్లా అటవీ అధికారి (డీఎఫ్‌వో) రేవంత్ చంద్ర, ఫారెస్ట్ డివిజనల్ అధికారి యశ్ చంద్రప్రకాశ్ సింగ్ ముఖ్య అతిథులుగా హాజరయ్యారు. ఎంపీడీవో రామన్న, రేంజర్లు వీరేశ్, ఈశ్వర్‌తో పాటు సెక్షన్ అధికారులు, బీట్ అధికారులు కూడా పాల్గొన్నారు.

గ్రామం తరఫున పునరావాస కమిటీ అధ్యక్షుడు, ఉప సర్పంచ్ బండ బాలరాజు, పంచాయతీ కార్యదర్శి, కమిటీ సభ్యులు ఎనిమిది మంది హాజరయ్యారు. గ్రామ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు ఎండీ జహంగీర్, మాజీ సర్పంచ్ జూయ నాయక్ కూడా ఉన్నారు.

స్వచ్ఛంద తరలింపు అంటే ఏమిటి

పులుల సంరక్షణ ప్రాంతాల్లో ఉన్న గ్రామాలను బలవంతంగా ఖాళీ చేయించడం ఉండదు. గ్రామస్తులు తమ ఇష్టంతో ముందుకు వస్తేనే, ప్రభుత్వం నిర్ణయించిన పరిహారం, కొత్త నివాస ఏర్పాట్లతో వారిని అడవి వెలుపలికి తరలిస్తారు. అధికారులు కూడా ఈ ప్రక్రియలో గ్రామస్తుల స్వచ్ఛంద నిర్ణయానికే ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నామని స్పష్టం చేశారు.

దీనివల్ల రెండు ప్రయోజనాలు ఉంటాయి. అడవి లోపలి ప్రాంతం మనుషుల జోక్యం లేకుండా వన్యప్రాణులకు ప్రశాంతంగా మారుతుంది. అదే సమయంలో గ్రామస్తులకు రహదారులు, ఆసుపత్రులు, పాఠశాలలు వంటి సౌకర్యాలు దగ్గరవుతాయి. అడవిలో ఉన్నప్పుడు అనారోగ్యం వస్తే ఆసుపత్రికి చేరడమే పెద్ద సవాలుగా ఉండేది.

అమ్రాబాద్ దేశంలోని పెద్ద టైగర్ రిజర్వ్‌లలో ఒకటిగా పేరుపొందింది. నల్లమల ప్రాంతంలోని ఈ అడవి పులులతో పాటు చిరుతలు, ఎలుగుబంట్లు, అనేక రకాల పక్షులు, మొక్కలకు నిలయం. అందుకే అక్కడి కోర్ ప్రాంతాల్లో మనుషుల నివాసాలను తగ్గించడం సంరక్షణలో కీలక అంశంగా భావిస్తారు.

కొత్త జీవితానికి సవాళ్లు

ఒప్పందం సంతకాలతో ప్రక్రియ ముగిసిపోదు. కొత్త ఇళ్లు, భూమి లేదా ఉపాధి అవకాశాలు సమయానికి అందితేనే ఈ ప్రయత్నం విజయవంతమవుతుంది. అడవిపై ఆధారపడి బతికిన కుటుంబాలు పొలం పనులకు, చిన్న వ్యాపారాలకు అలవాటు పడటానికి సమయం పడుతుంది. అందుకే శిక్షణ, పింఛన్లు, రేషన్ వంటి సౌకర్యాల బదిలీ వేగంగా జరగాలి.

గ్రామస్తులు తమ పునరావాస ప్యాకేజీ వివరాలను ఒప్పందంలో జాగ్రత్తగా చదివి, సందేహాలుంటే పునరావాస కమిటీ లేదా అటవీ అధికారులను అడిగి నివృత్తి చేసుకోవడం మంచిది. ఇదే విధమైన తరలింపులు గతంలో కూడా జరిగిన ప్రాంతాల అనుభవాలు ఇక్కడ ఉపయోగపడతాయి.

పునరావాసం అనేది కేవలం ఇళ్లు మార్చడం కాదు; ఒక సమాజం తన అలవాట్లు, పండుగలు, పొరుగువారి బంధాలను కొత్త చోట కొనసాగించగలగడం. అందుకే గ్రామ పెద్దలు, మహిళలు, యువత అభిప్రాయాలను కూడా ఈ ప్రక్రియలో పరిగణనలోకి తీసుకోవడం ముఖ్యం. పిల్లల చదువు ఆగకుండా కొత్త ప్రాంతంలో పాఠశాల ప్రవేశం, ధ్రువపత్రాల బదిలీ వంటి చిన్న విషయాలు కూడా సరిగా జరగాలి.

అటవీ శాఖ, రెవెన్యూ, గ్రామీణాభివృద్ధి విభాగాలు కలిసి పనిచేసినప్పుడే ఈ రకమైన ప్రక్రియ సజావుగా సాగుతుంది. ఏ శాఖ ఏ పని ఎప్పటికి పూర్తి చేస్తుందో గ్రామస్తులకు ముందుగానే తెలియజేస్తే నమ్మకం పెరుగుతుంది. సంతకాలు చేసిన 240 మంది తర్వాతి దశలో ఎదురయ్యే ప్రతి అడుగుపైనా స్పష్టత కోరుకుంటారనడంలో సందేహం లేదు.

ఈ తరహా కార్యక్రమాల్లో పారదర్శకత అత్యంత కీలకం. పరిహారం ఎంత, ఎప్పుడు ఖాతాల్లో జమ అవుతుంది, కొత్త స్థలంలో ఇళ్ల నిర్మాణం ఎప్పటికి పూర్తవుతుందనే వివరాలు గ్రామసభల్లో బహిరంగంగా చెప్పాలి.

మొత్తం మీద, పులుల సంరక్షణకూ, గ్రామస్తుల జీవన ప్రమాణాలకూ మధ్య సమతుల్యం సాధించే ప్రయత్నంగా ఈ పునరావాసాన్ని చూడవచ్చు. ఇది న్యాయంగా, పారదర్శకంగా పూర్తయితే రాష్ట్రంలోని ఇతర అటవీ గ్రామాలకు కూడా నమూనాగా నిలుస్తుంది. మరిన్ని వార్తల కోసం తెలంగాణ వార్తల విభాగం చూడండి.

మూలాలు: The Hans India