జనగామ వర్షపాతం లోటు: 28% తక్కువ వానతో వరి దిగుబడి తగ్గింది

ఆరు వారాలుగా చినుకు రాలని పొలాన్ని చూస్తూ, పైరు ఎండిపోతుంటే రైతు మనసు ఎంత తల్లడిల్లుతుందో చెప్పనక్కర్లేదు. రఘునాథపల్లి మండలంలో ఇప్పుడు అదే పరిస్థితి. జనగామ వర్షపాతం లోటు ఈ ఏడాది 28 శాతానికి చేరింది. దీని ప్రభావం వరి, మొక్కజొన్న దిగుబడులపై స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

జిల్లా కలెక్టర్ సందీప్ కుమార్ ఝా శనివారం ఉన్నతాధికారులతో నిర్వహించిన వీడియో కాన్ఫరెన్స్‌లో ఈ వివరాలు వెల్లడించారు. అక్టోబర్ 17 నాటికి జిల్లాలో 522 మిల్లీమీటర్ల వర్షం కురిసింది. సాధారణంగా కురవాల్సింది 727.8 మిల్లీమీటర్లు. అంటే సుమారు 205 మిల్లీమీటర్ల కొరత.

జిల్లాలోని 12 మండలాల్లో ఏడు మండలాలు లోటు జాబితాలో ఉన్నాయి. అన్నింటికంటే ఎక్కువగా రఘునాథపల్లిలో 52 శాతం తక్కువ వర్షం నమోదైంది.

సాగు విస్తీర్ణం, దిగుబడిపై ప్రభావం

జనగామలో సాధారణంగా 3.75 లక్షల ఎకరాల్లో పంటలు సాగవుతాయి. ఈసారి నికర సాగు విస్తీర్ణం 3.33 లక్షల ఎకరాలకే పరిమితమైంది. వరి మొదట 2.10 లక్షల ఎకరాల్లో వేస్తారని అంచనా వేశారు. వర్షాభావంతో ఆ లక్ష్యాన్ని 60 వేల ఎకరాలు తగ్గించారు. ప్రస్తుతం 1.54 లక్షల ఎకరాల్లో వరి, 1.38 లక్షల ఎకరాల్లో పత్తి, 20 వేల ఎకరాల్లో కంది ఉన్నాయి.

దిగుబడి లెక్కలు రైతులకు ఆందోళన కలిగించేలా ఉన్నాయి. అధికారుల వివరాల ప్రకారం వరి ఎకరానికి సుమారు 4 టన్నులే వస్తోంది, అంచనా 6.25 టన్నులు. మొక్కజొన్న 3.6 టన్నులకు పరిమితమైంది, సాధారణంగా రావాల్సింది 6.5 టన్నులు. అంటే చేతికొచ్చేది ఆశించిన దానికంటే మూడో వంతు వరకూ తక్కువ.

జిల్లాలో 76 శాతం భూమికి సాగునీటి వసతి ఉంది. అది కొంత ఊరట. కానీ మిగిలిన 24 శాతం భూమి పూర్తిగా వానమీదే ఆధారపడింది, అక్కడే నష్టం ఎక్కువ. కొన్ని ప్రాంతాల్లో పైర్లు ఆరంభ దశలోనే వాడిపోతున్నాయని కలెక్టర్ స్వయంగా చెప్పారు.

ఈ లోటు ఒక్క సంఖ్యకు పరిమితం కాదు. వానాకాలంలో విత్తనాలు వేసిన తర్వాత కీలక దశల్లో నీరు అందకపోతే గింజ పట్టే సమయంలో దిగుబడి దెబ్బతింటుంది. రఘునాథపల్లి వంటి మండలాల్లో వరుసగా ఆరు వారాలు వర్షం లేకపోవడం అందుకే రైతులకు పెద్ద దెబ్బ. చెరువులు, కుంటల్లో నీటి నిల్వ తగ్గితే యాసంగిపై కూడా ఆ ప్రభావం పడుతుంది.

బోరు బావులపై ఆధారపడే రైతులు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలు వేగంగా తగ్గుతాయి. ఒకసారి నీటి మట్టం పడిపోతే మళ్లీ పెరగడానికి మంచి వర్షాలు కొన్ని సీజన్లు కావాలి. అందుకే కలెక్టర్ ముందస్తు ప్రణాళికపై ఇంత దృష్టి పెట్టారు.

యాసంగికి అధికారుల సూచనలు

వచ్చే యాసంగి సీజన్‌ను వర్షాభావం, జలాశయాల్లో నిల్వ, భూగర్భ జలాల లభ్యతను బట్టి ప్రణాళిక చేయాలని కలెక్టర్ ఆదేశించారు. భూగర్భ జలాలు తగ్గిపోయిన గ్రామాల్లో ప్రత్యేక కార్యాచరణ రూపొందించాలని, అక్కడి రైతులను వరి నుంచి తక్కువ నీరు అవసరమయ్యే పంటల వైపు మళ్లించాలని చెప్పారు. భూగర్భ జలాల పరిరక్షణకు వాల్టా చట్టాన్ని కచ్చితంగా అమలు చేయాలని కూడా సూచించారు.

వరి ఎక్కువ నీరు తాగే పంట. బోరు నీటిపై ఆధారపడి ఏటా వరి వేస్తూ పోతే నేలలో నీటి మట్టం మరింత పడిపోతుంది. అందుకే వేరుశనగ, పెసర, మినుము వంటి తక్కువ నీటి పంటలు ఇలాంటి సమయంలో సురక్షిత ఎంపిక అవుతాయి. ఇవి సాధారణ వ్యవసాయ సూచనలు మాత్రమే; మీ ప్రాంతానికి ఏ పంట సరిపోతుందో స్థానిక వ్యవసాయ అధికారిని అడిగి తెలుసుకోవడం మంచిది.

రైతులు ఇప్పుడు చేయదగిన పనులు కొన్ని ఉన్నాయి: పొలంలో నీటి లభ్యతను ముందుగా అంచనా వేయడం, పంట నష్టం జరిగితే సంబంధిత అధికారులకు వెంటనే తెలియజేయడం, పంటల బీమా వివరాలు తెలుసుకోవడం, విత్తనాలు కొనే ముందు వ్యవసాయ శాఖ సలహా తీసుకోవడం. సమాచారం ఎంత త్వరగా అధికారులకు చేరితే సహాయం అంత త్వరగా అందే అవకాశం ఉంటుంది.

ఇలాంటి మరిన్ని వార్తల కోసం తెలంగాణ వార్తలు చూడండి. వర్షాలు ఆలస్యమైనా, ముందస్తు ప్రణాళిక ఉంటే నష్టాన్ని కొంత తగ్గించుకోవచ్చు.

మూలాలు: Telangana Today